SU (h2O); tabiatta en çok bulunan, yaşamımız için en gerekli maddedir. Aynı zamanda endüstride ısıtma ve soğutma amaçlı kullanılan en ekonomik ısı transfer akışkanıdır. Bu sebeple burada sizlere suyun kimyasından ve su şartlandırma işleminin genel prensiplerinden bahsedeceğiz.
- Su Çevrimi
- Su Kaynakları
- Sudaki Safsızlıklar
- Sudaki Safsızlıkların Zararları
- Sudaki Safsızlıkların Giderilmesi
1. SU ÇEVRİMİ
Yer üstü su kaynakları olan nehir, göl, deniz ve okyanuslardan buharlaşan su, yağmur, kar ve dolu şeklindeki yağışlarla tekrar yeryüzüne düşer. Kar ve buzların erimesiyle oluşan su, yüzeysel akıntılarla tekrar nehir, göl, deniz ve okyanuslara dahil olur. Bir diğer taraftan da yeraltına sızarak buradaki boşlukları doldurarak yeraltı sularını oluşturur.
2. SU KAYNAKLARI
Su kaynaklarını şu şekilde sınıflandırabiliriz;
1) Yer Üstü Su Kaynakları
1) tatlı su kaynakları
1) nehirler, çaylar
2) göller
2) tuzlu su kaynakları
1) denizler
2) okyanuslar
3) tuz gölleri
2) Yer altı su kaynakları
1) kaynaklar
2) kuyular
3. SUDAKİ SAFSIZLIKLAR
Doğadaki en iyi çözücülerden biri olan su topraktaki minerallerden çözdüğü iyonları bünyesinde bulundurur. İçme suyu kalitesindeki sularda bile bu iyonlar bulunmaktadır. Sudaki safsızlıkları 3 ana maddede toplayabiliriz.
Çözünmüş katılar; mineralleri oluşturan bileşenlerin suda çözünmesiyle anyon ve katyon adı verilen iyonlar sudaki çözünmüş katıları oluştururlar.
Anyonlar;
- kalsiyum
- magnezyum
- sodyum
- demir vs.
Çözünmüş katılar; mineralleri oluşturan bileşenlerin suda çözünmesiyle anyon ve katyon adı verilen iyonlar sudaki çözünmüş katıları oluştururlar.
Katyonlar;
- karbonatlar
- sülfatlar
- hirdoksit
- klorür vs
Askıda katılar
Suda çözünemeyen ve süspansiyon oluşturacak şekilde suyun içerisinde askıda olarak kalan maddelerdir.
Askıda katı maddeler;
• kil
• kömür tozları
• kum
• toprak vs.
Çözünmüş gazlar
- oksijen
- karbon dioksit
- amonyak
- azot vs.
4. SUDAKİ SAFSIZLIKLARIN ZARARLARI
a) SERTLİK; geçici ve kalıcı olmak üzere ikiye ayrılır
ca ve mg iyonlarının bikarbonat tuzları geçici sertliği oluşturur. Sıcaklıkla bu tuzlar ayrışarak kalıcı sertliği oluştururlar
ca(hco3)2 àcaco3 + co2 + h2o
mg(hco3)2 à mg(oh)2 + 2co2
Burada oluşan caco3 (kalsiyum karbonat ve mg(oh)2 (magnezyum hidroksit) ısı transfer yüzeylerine yapışan kireç depozitidir.
b) ALKALİNİTE; suda bulunan hco3, co3 ve oh iyonları suyun alkalinitesini belirler.
Metil oranj indikatörü ile yapılan analiz sonucu çıkan alkaliniteye m-alkalinite (toplam alkalinite) ve phenolphtaleın indikatörü ile yapılan analiz sonucu ortaya çıkan alkaliniteye ise p-alkalinite denir.
p-alkalinite = oh– + ½ co2=
m-alkalinite = hco3– + oh– + ½ co2=
suyun alkalinitesinin yüksek olması köpüklenme yaratıp su kalitesini bozar ve depozit oluşumunu hızlandırıp kolaylaştırır.
c) İLETKENLİK; suda bulunan tüm çözünmüş katıların suya elektrik iletebilme kabiliyeti kazandırmasının ölçüsüne iletkenlik denir. Birimi (ms/cm), iletkenlik değerinin yüksek olması suyun korozyon etkisini arttırır
d) pH DEĞERİ; suda bulunan hidrojen iyonlarının ters logaritması ph değerini belirler. ph değeri suyun asitlik veya alkali durumunu gösterir. Özellikle soğutma sularındaki yüksek ph değeri depozit oluşumunu arttırır ve hızlandırır.
e) SİLİKA, depozit oluşumunun en önemli kaynaklarından biridir. Ayrıca silikanın uçucu bileşikleri özellikle yüksek basınçlı buhar kazanlarında buharla birlikte taşınarak buhar türbinlerinde tamiri çok yüksek maliyetlerde hasarlar sebep olmaktadır.
f) DEMİR; korozyon sonucu oluşan demir iyonları ısı transfer yüzeylerine tutunarak demir depoziti oluşturarak enerji kaybına neden olmaktadır.
g) ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN; suda bulunan çözünmüş oksijenin giderilmediği durumlarda metal yüzey üzerinde pıttıng korozyon denilen noktacıklar şeklinde korozyon oluşmaktadır.
h) ÇÖZÜNMÜŞ KARBONDİOKSİT; özellikle buhar kazan sistemlerinde kondens dönüşü hatlarında kondensatın yoğuşması sırasında karbondioksit suda çözünerek karbonik asit oluşturur ve bu da hat boyunca asit korozyonunu doğurur.
5.SUDA BULUNAN SAFSIZLIKLARIN GİDERİLMESİ
Suda bulunan bu safsızlıklar sistemlerimizde oluşacak problemlerin en önemli kaynaklarındandır. Suyun işletmeye alınmadan önce bu safsızlıkların bazılarının giderilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde proseslerin su ile ilgili olan bölümlerindeki ekipmanlara depozit ve korozyon şeklinde zarar verecektir. Bu ise enerji kaybı, işletme kaybı, ekipman kaybı şeklinde olacaktır. Sudaki safsızlıkları gidermenin mekanik ve kimyasal yöntemleri vardır.
Askıda katı maddelerin giderilmesi
1) dinlendirme
2) çöktürme
3) filtrasyon
Askıda katı maddelerin giderilmesinde günümüz teknolojisi ile en sık kullanılan sistem kum filtrelerdir. Farklı tanecik boyutundan oluşan quarz kum tanelerinin arasından geçen suda bulunan askıda katı maddeler kum taneciklerine tutunarak su arıtılmış olmaktadır. Otomatik çalışan bu ekipmanlarda belli periyotlarla ya da belli hacim aralıklarında ters yıkama yaparak kumların arasındaki bu yabancı maddeler dışarı atılması ve böylelikle kumların temiz kalması sağlanır.
Bir diğer filtrasyon sistemi ise suyun rengini ve kokusunu bozan organik maddeleri arıtan aktif karbon filtrelerdir. Bu tip filtreler de otomatik olarak ters yıkamaları ile karbonların temiz kalmasını sağlamaktadır.
Çözünmüş katı maddelerin giderilmesi
1) kireç yöntemi
2) soda yöntemi
3) iyon değiştiriciler
Günümüzde artık hemen hemen terk edilmiş olan kireç ve soda yöntemlerinin yerini iyon değiştirici reçineler almıştır. Otomatik cihazlarda katyonik sodyum reçinelerle karşılaşan sudaki kalsiyum ve magnezyum iyonları reçinede bulunan sodyum iyonları ile yer değiştirerek suda bulunan sertlik giderilmiş olmaktadır. Diğer iyonlardan da arıtılmak istenen su demineralize tesislerde anyonik ve katyonik reçinelerle muamele edilerek suyun %99 dan fazla iyonlarından arıtılmış olur.
Bir diğer iyon giderme yöntemi ise ters ozmotik basınç oluşturarak membran adı verilen filtreler yardımı ile süzme yapan ters ozmos cihazlarıdır.Her ne tür su arıtma cihazı kullanılırsa kullanılsın bu cihazların kaçırdığı çözünmüş katıların zararlarının önlenmesi amacıyla su şartlandırma kimyasalları kullanılmalıdır.
Çözünmüş gazların giderilmesi
1) havalandırma yöntemi
2) termal degaze işlemi (gazlardan arındırma)
3) kimyasal yöntem
Suyun hava verilerek içerdiği çözünmüş gazlardan arınma yöntemi günümüzde artık pek kullanılmamaktadır. Bunun yerine termik degazör adı verilen ekipmanlar da suyun kaynama noktasındaki sıcaklıklarda basınç altında suya buhar verilerek çözünmüş gazların giderimi sağlanmaktadır. Degazör sistemi bulunmayan veya uygun çalıştırılamayan sistemlerde gazların giderilmesi için nötralize edici veya bileşik yapıcı kimyasallar kullanılmaktadır.
Etiketler:
Su, su kimyası, su kimya, su kimyasalları, su kimyasal şirketleri, su kimyası nedir, su kimyası ve su arıtımı, su arıtımı, su kimyasal özellikleri, su kimyasalı, su kimyasal maddelerden nasıl etkilenir, su kirliliği, su tasarrufu, su kirliliği, su kirliliği nedenleri, su kirliliğini önleme, su kirliliği nedenleri, su kirliliği sonuçları, su kimyası, su kirliliği etkileri, su şartlandırması, su şartlandırma, su şartlandırma nedir, su şartlandırma kimyasalları, kazan kimyasal, kazan kimyasalı, kazan kimyasalları, yakıt şartlandırma, fuel oil yakıt katkısı, fuel oil, soğutma sistemleri, soğutma teknikleri, soğutma suyu şartlandırma, soğutma suyu kimyasalları, soğutma sanayi, soğutma suyu kireçlenme, soğutma çevrimi, soğutma kulesi, soğutma kulesi kimyasalları, soğutma kulesi kesabı, soğutma kapasitesi hesabı, soğutma kulesi çalışma prensibi, buhar kazanı kimyasalları, kireçlenme, kireçleme, sudaki kireç, sudaki kirecin zararları, sudaki kireci önleme, water treatment, water treatment system, water treatment systems, water treatment plant, water treatment aerotion, water treatment company, water treatment chemicals, sud-chemie water treatment, sud-chemie, sud-chemie Türkiye, buhar kazan şartlandırma, sud-chemie AC 509, sud-chemie AT 117, sud-chemie AT 550, sud-chemie AT 857 CP, sud-chemie AT SL, sud-chemie ST 223, sud-chemie FA TX 100, sud-chemie AC 478, sud-chemie AC 867-z, sud-chemie BT 131, sud-chemie BT 530, sud-chemie EM 335, su dozaj sistemi kimyasalları, dozajlama sistemi, Endüstriyel kimyasallar, endüstriyel bakım ve koruma kimyasalları, bursa kimya, bursa kimya sanayi, sanayi kimyasalları, bakım kimyasalları, endüstriyel, teknik kimyasallar, kimyasal ürünler, konsantre ürünler, kimya firmaları, aerosol, sprey, sprey ürünler, tarak nire temizleyici, bursa solvent, solvent, kimya sanayi, arc kimya, power arc kimya, kimyevi maddeler, bakım koruma, yağ sökücü, pas sökücü, leke sökücüler, boya sökücüler, kireç sökücü, leke çıkarıcılar, kumaş temizleyici, köpük sabun, sabun, leke sökücü, teknik sprey, solventçi, dezenfektan, el dezenfektanı, metal kimyasalı, parça temizleyici, zemin temizleyici, ham kumaş temizleme, temizleme solventi, balata temizleyici, aerosol sprey, oto bakım sprey, spreyler, oto servisleri, yedek parça, oto bakım sarf ürünleri, sıvı gres yağlayıcı, koruma yağları, köpüklü döşeme temizleyici, torpido temizleyici, wd 40, wurth, berner, henkel, furch, power plus, mms, zift katran temizleyici, motor temizleyici, silikon sprey, gazaltı kaynak, kalıp ayırıcı, kalıp temizleyici, kalıp, kontak sprey, elektronik, elektrik pano temizleyici, enjektör temizleyici, karbüratör temizleyici, fren balata, balata temizleyici, klima temizleyici, jant temizleyici, zincir yağlayıcı, forklift, iş makinası, kamyon, otomobil, otobüs, araç bakım, makine bakım, ether, motor çalıştırıcı, cam suyu, saf su, ütü suyu, akü suyu, oto kokusu, oda kokusu, triklor, leke tabancası, nakış makinası, çağanoz yağlayıcı, tekstil yapıştırıcı sprey, spraway yapıştırıcı, kreps, kimyasal formüller, üretici, metal kimyasalları, mekan parfümü, endüstriyel solventler, yüzey temizleyiciler, bulaşık makine sıvısı, bulaşık makine parlatıcısı, makine kireç önleyici, konsantre sabun, cilt temizleyici, tekstil, bursa tekstil, bursa otomotiv, power arc kimya, pover arc kimya, pover endüstriyel kimyasallar, pac, pac sprey, power aerosol company, pac otomotiv, pak otomotiv, arc kimya, bursa kimya, kimya, bursa, bursa sanayi, bursa firmaları, kimya sanayi, kimyasal maddeler, kireç önleyici, korozyon önleyici, pas sökücü, leke sökücüler, boya sökücüler, kireç sökücü, leke çıkarıcılar, kumaş temizleyici, jakar modül temizleme, dokuma tezgahı temizliği, kumaş temizleme, ham kumaş ilacı, köpük sabun, sabun, leke sökücü, dezenfektan, köpüklü döşeme temizleyici, nakış makinası, çağanoz yağlayıcı, tekstil yapıştırıcı sprey, solventler, yüzey temizleyiciler, bulaşık makine parlatıcısı, makine kireç önleyici, konsantre sabun, cilt temizleyici, kireç önleyici, korozyon önleyici,
|
